Oro Kronolojisi

“Zaman kimsenin malı değildir; yalnızca hatırlayanın elinde bir süre daha can çekişir.”

Kâtip İsimur, Kronülname-i Hakikat

S.S.Ö.

Sıfır Noktası

S.S.S.

Oro’da yıllar Solucan Savaşı’na göre sayılır: öncesi geriye, sonrası ileriye. Bu iki kısaltmayı karıştırmak, tarihçinin en affedilmez kusurudur. Vakanüvisler birbirini yalanlayabilir; burada en sağlam rivayet esas alınmıştır.

Kâinatın Şafağı

Zaman henüz akmıyor, mekân bükülmüyordu. Oro, boşlukta süzülen ıssız bir damlaydı.

Ateş Engereği

Zamandan evvel

Ateş Engereği

Koloboros, ıssız damlanın bağrında Ateş Engereği’ni zuhur ettirir. Yandıkça maddeyi pişiren yılanın bedeni kıtalara dönüşür.

Anlam İncisi

Engereğin külleri

Anlam İncisi

Kadim alevin külleri sıkışarak sihrin yegâne kaynağına dönüşür. Oro’da büyü boşluktan değil, anlamdan gelir.

Kelâran Divanı

Evrenin Ellinci Yanış Günü

Kelâran Divanı

Engerek Oro’yu ikiye yarar. Tuz göllerinde kabuk tutan kanın yarığından Semuanya, Rak’ra ve Torhul yükselir.

Kaydır: sürgüyü çek ya da kartları yana sürükle

Kadim Çağ

Tanrılar evlatlarını emzirir, yedi memeden zaman akar; ilk yaralar bu çağda açılır.

Âlude-i Şirûhun

Mitik çağ

Âlude-i Şirûhun

Tırnavüll, Tırnadoruk çukurunda yedi evlat doğurur. Sütüne kan bulaşan Akrebgân, Şehilah ve Verruhail ilk savaşı başlatır.

Kara Kuzgun Pantheonu

Mitik çağ

Kara Kuzgun Pantheonu

Gaksoylar Koloboros’un “Ol” nidasını taklit eder; çatlayan göğün yarığından altı yankı, altı ilah fışkırır.

Uykusuzluk Laneti

Rivayet

Uykusuzluk Laneti

İlk Durut Çürükhan öldürülüp Küfkent’e gömülür. Yetmiş yedi gün sonra Karakura biter ve Haarbova uykusunu yitirir.

Menfez-i Gayb

Bin yıl kadar önce

Menfez-i Gayb

Kendi âlemlerindeki kıyametten kaçan Uçmakanlar, Vefat Dağı’nın eteğinde açılan yarıktan Oro’ya geçer.

Kaydır: sürgüyü çek ya da kartları yana sürükle

Solucan Savaşı’ndan Önce

Yıllar artık geriye doğru sayılır. Her tarih, yaklaşan felakete bir adım daha yakındır.

Büyük Uzlaşı

S.S.Ö. 320

Büyük Uzlaşı

Kâmreva, Kelbedan ve Gümanir birbirini tüketir. Sağ kalanlar duygudan arınmış, salt akla dayanan nizamda uzlaşır.

Hasbentekan’ın Devri

S.S.Ö. · tarih tartışmalı

Hasbentekan’ın Devri

“Musibetlerin Sultanı” diriliş ayininde başarısız olur, utancı onu zındık simyager Zolkar’la işbirliğine sürükler.

Tahrul-Ben Doğar

S.S.Ö. 30

Tahrul-Ben Doğar

Gaksoyların “Ben” boyunda, solucan işleyen bir ailede dünyaya gelir.

Solucanlar Gider

S.S.Ö. 2

Solucanlar Gider

Paluzi solucanları Kavurova’yı terk eder. Ocaklar söner, çöl açlıktan bir inanç doğurur.

Gaksoylar Ayrılır

S.S.Ö. 1

Gaksoylar Ayrılır

Gaksoylar Payendegân topraklarından ayrılır; Sürtünkaya’nın Pullukul kabileleri Kavurova’ya yürümeye hazırlanır.

Kaydır: sürgüyü çek ya da kartları yana sürükle

Harp-i Kebir: Kırk Gün, Kırk Gece

S.S.S. 0. Kavurova’yı yakan cenk, Oro takviminin sıfırıdır. Gün gün kaydını Müneccim-i Harb Şahûr tutmuştur.

Zehirli Çamur

Onuncu gün

Zehirli Çamur

Pullukullar kumun altından, Gaksoylar gökten vurur. Vadi kan ve solucan yağından bir mezara döner.

Yirmi Büyücü

Bin Yıllık Sözleşme

Yirmi Büyücü

Zerksoylar toprak ve savaş incileri karşılığında Tuzbatak Taşı’nı uyandırır; yirmi bilge yerinde taşlaşır.

Nemli Sis

Taşın ilk gecesi

Nemli Sis

Gaksoyların kanatlarını nemli bir sis sarar. Üçüncü gün göğün çocukları nefes alamaz olur.

Son Müfreze

Otuz beşinci gün

Son Müfreze

Son Gaksoy müfrezesi göğü delmeye çalışır; kanatları tuz kesilir, kemikleri cam gibi kırılır.

Dost Düşman Yok

Otuz altıncı gece

Dost Düşman Yok

Taş dost düşman ayırmaz. Pullukullar tünellerinde delirir; ne kazanan kalır ne kaybeden.

Tanrıların İnişi

Kırkıncı gün

Tanrıların İnişi

Gaksoy anaları yumurtalarını kırar. Duayı hatırlayan Karlin ve Semonya’nın yersuretleri iner.

Son Düello

Kırk birinci gün

Son Düello

Tahrul-Ben ile Yarrrek-Kor halkada karşılaşır. “Benim kanım diyara nefes olsun.”

Pofova’ya Sürgün

Savaştan sonra

Pofova’ya Sürgün

Karlin taşı alır, Gaksoyları Pofova’ya götürür. Solucan Vadisi’ne tek bir taş bile dikilmez.

Kaydır: sürgüyü çek ya da kartları yana sürükle

Solucan Savaşı’ndan Sonra

Küllerden devletler, devletlerden yeni savaşlar doğar.

Tıskent

Savaşın ardından

Tıskent

Asıl kazanan Zerksoylar vaat edilen topraklarda büyü devletlerini kurar. Gulbeyabanlar Ro’ya yayılır.

Dermançöl Kurulur

~S.S.S. 500

Dermançöl Kurulur

Paralı askerler ve mülksüzler tek sancak altında birleşir; siperlerden bir devlet doğar.

Tospar Han

S.S.S. 540

Tospar Han

Davo ölür, oğlu tahta çıkar. Dermansur’u örer; halk ona Tospikhan der.

Tuzbatak Pulluları

S.S.S. 545

Tuzbatak Pulluları

Taşın dokunduğu Pullukul taifesi kendi içindeki bir savaşla yok olur.

Haarbova Seferleri

S.S.S. 566

Haarbova Seferleri

Payendegân ile Dermançöl arasındaki seferler kızışır.

Gecekoynu

S.S.S. 575

Gecekoynu

Lilavar 12’de muharebe kopar. Dermançöl dağılır, ordular bir daha aynı olmaz.

Cumhuriyet

S.S.S. 575

Cumhuriyet

Yüce Meclis kan dökülmeden toplanır, Sultanlık makamını sonsuza dek lağveder.

Haarbova Haritası

S.S.S. 625

Haarbova Haritası

Holminn Hayrabolu, “karanlığa bakarak” çizdiği haritayı tamamlar.

Kolcular ve Ozanlar

Sonraki asırlar

Kolcular ve Ozanlar

Gecekoynu’nun üzerinden iki asır geçer. Küfkent kolcuları guul avlar, ozanlar hanlarda Âlude-i Şirûhun’u okur.

Kaydır: sürgüyü çek ya da kartları yana sürükle

Zamanın Hendesesi

Takvimi iki ay yazar. Sedef Ay ile Kanlı Ay yetmiş yedi günde bir, iki gün için birleşir: Ayların Halveti. Bir yıl beş ay, 385 gündür. Oro usulünce tarih şöyle yazılır: 575, Lilavar 12.

1

Malkut

Kış sonu

Yeni yılın kapısı; soğuklar kırılır, sular yola çıkar.

2

Kültendar

Bahar

Tohum ekilir, kervanlar yola dökülür. “Ateşin ve yolun ayı.”

3

Gevran

Yaz zirvesi

“Hekimlerin en çok, çiftçilerin en az uyuduğu fasıl.”

4

Lilavar

Güz

Mahsul kaldırılır, borçlar görülür, dönmeyecekler deftere geçer.

5

Yobdabot

Kış

“Ambarın, defterin ve vicdanın aynı anda sayıldığı tek fasıl.”